zaterdag 16 juni 2012

16 juni: Heilige Lutgardis, patrones van Vlaanderen


Lutgart werd in 1182 in Tongeren geboren. Haar vader was een rijke koopman en had voor zijn dochter een gunstig huwelijk in gedachten. Haar moeder daarentegen bracht haar de liefde voor het geestelijk leven bij en wees haar erop, dat zij eventueel ook in het klooster kon gaan. Voorlopig won moeder. In 1194 trad zij in bij de benedictinessen van het Sint-Catharinaklooster te Sint Truiden.

Maar er kwamen huwelijkskandidaten tot in het klooster. En Lutgart bleek er niet ongevoelig voor. Toen zij eens met een knappe jongeman in gesprek was, verscheen haar Christus naast hem, zoals Hij er aan het eind van zijn lijdensweg aan toe was: het bloed stroomde uit Zijn wonden. Op dat moment van keuze werd het haar duidelijk, dat haar liefde voor haar Heer groter was dan voor welke aardse bruidegom ook. En zij koos er voor van toen af Christus te beminnen en te omhelzen, als een bruid.

Zij leidde een intensief mystiek leven, waarin zij een bijzondere omgang had met Christus. Haar huisgenoten dachten aanvankelijk, dat de gestrenge levenswijze die zij zich nu oplegde, het vasten en al de onthoudingen en boetedoeningen, het vuur waren van een beginnende novice: het zou strakjes wel weer overgaan. Maar haar verlangen naar nog intiemere gebedsomgang met haar Heer werd almaar groter. Uit deze tijd stamt het verhaal, dat zij eens ondanks heftige migraine-aanvallen aan het nachtelijk koorgebed deelnam. Bij terugkomst op haar kamer, toen zij nog even voor het kruisbeeld verwijlde, maakte Christus Zijn arm los van het kruis en sloeg die om haar heen. Dit moment is in veel afbeeldingen van haar terug te vinden.

In 1205 werd zij priorin van het klooster. Maar zij verlangde naar een klooster met een strengere levenswijze. Zij verhuisde een jaar later naar Aywières, dat juist de hernieuwde en verstrengde regel van Cîteaux had aangenomen.

Een recente Vlaamse levensbeschrijving vermeldt uitdrukkelijk, dat zij op voorspraak van Maria de gave ontving om nooit Frans te leren, zodat zij gespaard bleef voor de zware verantwoordelijkheid van abdis.

Zij kende zelfs te weinig Frans om in de Franstalige omgeving waar het klooster stond, brood te bedelen. Toch werd ze om raad gevraagd door vele kerkelijke en maatschappelijke functionarissen en hoogwaardigheidsbekleders. Een kroniek uit de zeventiende eeuw - dus van ver vóór de taalstrijd - weet te vermelden: 'Als sy in de duytsche tale eenighe persoonen aen-sprack/ die de duytsche tale niet en konden / wiert sy van hen miraculeuselijck verstaen.'

Haar hele leven werd getekend door een streng vasten en onthouding. Zij legde zichzelf boetes op vanwege eigen onvolmaaktheid, maar ook voor de bekering van zondaars van die tijd. Herhaaldelijk kwam het voor, dat de zieken die zij verpleegde, genezen werden door haar aanraking. De laatste elf jaren van haar leven was zij blind. Dat bracht haar nog meer in de gelegenheid om in de gebedsstilte te leven waarin zij haar Heer op intieme wijze ontmoette.

Zij stierf op 16 juni 1246, 64 jaar oud. De oude kronieken weten nog te vertellen, dat er vele zieken waren die door aanraking met haar dode lichaam, genezen werden.

Zij wordt afgebeeld voor het kruisbeeld, waarbij Jezus een arm naar haar uitstrekt; met doornenkroon en spijkers in haar handen (haar devotie voor Jezus' lijden).

Zij is patrones van Vlaanderen en van de stad Tongeren, van de Vlaamse Beweging (op grond van haar gebed geen Frans te hoeven leren), en van Taal en Letteren, alsmede van blinden.

Verder wordt zij vereerd als patrones van (levens)roeping omwille van haar eigen bewuste levenskeuze. Zij wordt vereerd als patrones van de jonge moeders en hun gezin omdat, kort na haar dood, haar gordel opgelegd werd aan een vrouw die een moeilijke bevalling meemaakte. En alles verliep goed.
Op deze wijze werd Sint Lutgart eeuwenlang vereerd rondom haar klooster ten zuiden van Brussel.
In de kerk van de abdij Mariënhof te Coolen (Kerniel bij Borgloon) staat een koorstoel die de stoel van Sint Lutgart zou geweest zijn toen ze priores was te Sint Truiden. Het was de gewoonte dat moeders in verwachting in deze stoel plaatsnamen om de bescherming van Lutgart af te smeken over moeder en kind.

Men vertelt ook dat, enkele decennia geleden nog, moeders in verwachting welkom waren bij de Clarissen in Tongeren. De zusters hingen hen dan 'de mantel van Sint-Lutgart' om en baden voor hen. Als uitvloeisel van deze verering wordt er ook tot Sint Lutgart gebeden voor de bescherming van het ongeboren leven. Jaarlijks, rond de tijd van haar feest op 16 juni, wordt er daartoe een dag van aanbidding gehouden.

In deze moeilijke tijd voor gezinnen, vooral de jonge gezinnen, is het ook normaal dat ook zij zich wenden tot Sint Lutgart.


Geen opmerkingen:

Een reactie posten