dinsdag 23 maart 2010

Nieuwsbrief: Onze Lieve Vrouw van Vlaanderen



Beste vrienden en weldoeners van de Sint-Michaelskapel,

Met priester Guido Gezelle zeggen wij, de lente is in aantocht. Het Hoogfeest van Pasen, de Verrijzenis van Onze Lieve Heer is in aantocht!

100 jaar lied Onze Lieve Vrouw van Vlaanderen

Toen de paters jezuïeten na het herstel van de Sociëteit van Jezus zich in Vlaanderen vestigden, kwamen zij in 1833 in de residentie van Oost-Eeklo terecht te Gent. Het was de plaats waar indertijd Lodewijk van Male zijn lusthof had. Heel vlug reeds, in 1842, bouwden zij daar in de Bestormstraat een kerk die werd toegewijd aan ‘Maria ten hemel opgenomen’, aan Franciscus Xaverius en aan Ignatius van Loyola.

Bedevaartsplaatsen waren rond die tijd belangrijk voor de Sociëteit. Als O.L. Vrouw ter Stoepe 300 jaar bestaat in 1860 zijn het de jezuïeten die de retraite prediken voor het volk. Bij het bekijken van de lijst van Mariabeelden in Vlaanderen vindt men de verering van Maria terug in Oostakker (in de voormalige residentie Sint Victor, vanaf 1877), er is de Onze Lieve Vrouw van Groeninghe (in de voormalige residentie van Kortrijk in 1859). Ook op de Coudenberg in Brussel bevond zich een beeld van Maria dat later gekroond werd (vroeger bij de jezuïeten, nu in de Kapellekerk). In de kerken van Mechelen en Leuven (nu afgebroken) was er een Mariagrot.

In 1844 bestelde een vrome vrouw uit Gent, mevrouw de Potter de Comines, echtgenote van graaf J.B. d’Hane-Steenhuyze, bij de kunstenaar Jean-Baptist De Cuyper een marmeren Mariabeeld, dat in 1846 in de kerk van de residentie van Gent werd aangebracht boven het altaar.

Maria krijgt een kroon en een naam

In het jaar 1860 werd dit beeld plechtig gekroond door de pauselijke nuntius, die speciaal daarvoor naar Gent was gekomen. Daarmee was dit beeld het eerste pauselijk gekroonde beeld in Vlaanderen. De kroon was geschonken door een leerling van het college, Joris Vanderbruggen, die op zijn sterfbed zijn spaarcenten daarvoor schonk. Zijn zus schonk de kroon van het kindje Jezus. Als inscriptie staat er: “Puero Jesu pueri Gandavenses” (De Gentse kinderen aan het kind Jezus).

Verschillende vrome broederschappen werden gesticht vanuit de residentie. Op aanvraag van ‘les notables de Gand’ werd op de eerste verjaardag van de kroning in 1861 door de bisschop aan het beeld de naam ‘Onze Lieve Vrouw van Vlaanderen’ toegekend. Tot dan toe had het beeld de naam van ‘Notre Dame des Jésuites’. Ook de residentie kreeg de naam van Onze Lieve Vrouw van Vlaanderen.

Maria krijgt een lied

De verering van het beeld kende veel succes. Jaarlijks, bij het begin van de meimaand, was er noveen voor Maria, predicaties en liturgische vieringen. In 1892 kregen de jezuïeten van Gent de toestemming om op 9 mei ‘Onze‐Lieve‐Vrouw van Vlaanderen’ met een eigen feestdag te vieren. Een gregoriaanse mis werd gecomponeerd door dom Pothier, de grote man achter de gregoriaanse muziek van Solesmes.

Hoewel de verering van Maria in Oostakker steeds meer aan belang won, werd in 1910 de vijftigjarige kroning van het beeld met veel luister gevierd. Aan componisten en tekstschrijvers werd gevraagd om een nieuw Marialied te schrijven.

Vijf liederen werden zo gecomponeerd. ‘Liefde gaf u duizend namen’, op tekst van E.H. Cuppens en met muziek van Lodewijk De Vocht werd ontegensprekelijk het meest bekende ervan.

‘Liefde gaf u duizend namen’, het alombekende lied heeft ervoor gezorgd dat de titel ‘Onze‐Lieve‐Vrouw van Vlaanderen’ bekend is gebleven.

Overal in de wereld heeft Maria haar plaats gevonden, Onze‐Lieve‐Vrouw van Fatima, van Lourdes, van Chestochova, van Frankrijk... Onze‐Lieve‐Vrouw van Vlaanderen is de zoveelste eretitel, voor sommigen heel dierbaar. Maar niet te herleiden tot puur nationalisme. Eindigt het lied niet ‘Sta ons bij in alle nood, nu en in het uur der dood, ons, uw kind’ren, en ook d’ andren’. Moge het gebed tot Onze‐Lieve‐Vrouw van Vlaanderen dan ook allen ten goede komen.

Er zal feest worden gevierd op 9 mei 2010

In 2010 zal het honderd jaar zijn dat ‘Liefde gaf u duizend namen’ werd uitgevoerd en het zal tijdens de H. Mis in Sint-Michaëlskapel op de Caelenberg zeer zeker door velen uit volle borst worden meegezongen.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten